Maar HEPA is geen keurmerk. Het is een filterklasse. En tussen de laagste en de hoogste HEPA-klasse zit een verschil van factor 1.000 in filterprestatie. Dat verschil bepaalt of je filter fijnstof, houtrook en ziekteverwekkers tegenhoudt, of alleen grof stof.

Dit artikel legt uit wat HEPA werkelijk betekent, welke filterklassen er zijn, en welke klasse jij nodig hebt.

Wat betekent HEPA?

HEPA staat voor High Efficiency Particulate Air. Het is een classificatie voor luchtfilters die volgens de Europese norm EN 1822 worden getest en ingedeeld. Die norm meet hoe effectief een filter deeltjes opvangt bij de meest doordringende deeltjesgrootte, het zogenaamde MPPS (Most Penetrating Particle Size), meestal rond 0,3 micrometer.

Belangrijk om te weten: technisch gezien is een filter pas een HEPA-filter vanaf klasse H13. Alles daaronder, E10, E11, E12, valt onder EPA (Efficient Particulate Air). Het zijn goede filters, maar het zijn geen absoluutfilters.

De filterklassen op een rij

Hier zijn de filterklassen die relevant zijn voor luchtzuivering in woningen en gebouwen, van grof naar fijn:

F7 | Fijnstoffilter (voorfilter) Filtert circa 80-90% van de deeltjes groter dan 1 micrometer. Vangt grof stof, pollen en grotere fijnstofdeeltjes. Dit is het standaardfilter in de meeste WTW-systemen. Goed als basis, maar onvoldoende voor ultrafijnstof, houtrook of ziekteverwekkers.

E10 | EPA-filter (85% bij MPPS) Filtert 85% van de deeltjes bij de meest doordringende deeltjesgrootte. Aanzienlijk beter dan F7, met veel minder luchtweerstand dan H13. Dit maakt E10 ideaal voor woningen: het filtert het overgrote deel van het fijnstof terwijl de ventilator minder hard hoeft te werken, wat energie bespaart en geluid vermindert. De AERIS FFU wordt standaard geleverd met een E10-filter.

E11 | EPA-filter (95% bij MPPS) Filtert 95% van de deeltjes. Een tussenstap die in de praktijk weinig wordt toegepast in woningen.

E12 | EPA-filter (99,5% bij MPPS) Filtert 99,5% van de deeltjes. Zit dicht tegen HEPA aan, maar wordt nog steeds als EPA geclassificeerd.

H13 | HEPA-filter (99,95% bij MPPS) Hier begint HEPA. Het H13-filter vangt 99,95% van alle deeltjes op, inclusief de allerkleinste. Dit is het type filter dat wordt gebruikt in operatiekamers. Elk H13-filter wordt individueel getest in de fabriek en geleverd met een uniek testcertificaat. De AERIS FFU biedt H13 als optie voor situaties waar maximale filtratie vereist is.

H14 | HEPA-filter (99,995% bij MPPS) Het zwaarste HEPA-filter. Tien keer effectiever dan H13. Wordt toegepast in cleanrooms, farmaceutische productie en nucleaire installaties. Voor woningen is H14 meestal overkill: de luchtweerstand is hoog, waardoor meer ventilatorvermogen nodig is, en het verschil in gezondheidswinst ten opzichte van H13 is in een woonsituatie verwaarloosbaar.

Waarom “HEPA” niet altijd HEPA is

De luchtreinigermarkt heeft een labelprobleem. Veel fabrikanten gebruiken termen als “HEPA-type”, “HEPA-style” of “True HEPA” zonder duidelijk te maken welke filterklasse ze bedoelen. In de praktijk blijkt een “HEPA-type” filter vaak een E11 (95%) of E12 (99,5%) te zijn. Dat klinkt dichtbij, maar het verschil is groot.

Een E11-filter laat vijf keer zoveel deeltjes door als een H13-filter. Een “99% HEPA-filter” laat 33 keer zoveel deeltjes door als een echt H13-filter. Het verschil zit in de staart van de percentages en in de kleinste, meest schadelijke deeltjes.

Let bij aanschaf altijd op de EN 1822-classificatie: E10, E11, E12, H13 of H14. Als die classificatie ontbreekt, weet je niet wat je koopt.

Welk filter past bij jouw situatie?

De keuze hangt af van je omgeving en je behoeften:

F7 (standaard WTW-filter) is voldoende als je in een schone, landelijke omgeving woont zonder houtrookoverlast en geen specifieke gezondheidsklachten hebt. Het is het minimale filterniveau voor fatsoenlijke ventilatie.

E10 is de ideale keuze voor de meeste woonsituaties. Het biedt sterke fijnstoffiltratie bij lage luchtweerstand, wat betekent dat je ventilator stil en energiezuinig draait. Als je last hebt van fijnstof door verkeer, lichte houtrookoverlast, of allergieën, is E10 de verstandige keuze.

H13 is nodig in situaties waar maximale filtratie vereist is: ernstige houtrookoverlast, wonen direct naast een drukke weg of industrieterrein, medische praktijken, of bij bewoners met ernstige luchtwegaandoeningen.

H14 is voor cleanrooms en industriële toepassingen. In woningen is het zelden nodig of zinvol.

Waarom een filter alleen niet genoeg is

Een veelgemaakte fout: mensen kopen een luchtreiniger met H13-filter en denken dat het probleem is opgelost. Maar het filter is slechts de helft van het verhaal.

Een filter vangt deeltjes op. Maar als dat filter in een luchtreiniger zit die alleen de binnenlucht recirculeert, los je het ventilatieprobleem niet op. CO₂ stapelt zich op. Vocht blijft hangen. De lucht is gefilterd maar niet vers.

De combinatie van een goed filter én ventilatie is waar het om draait. De AERIS FFU combineert een F7-voorfilter met een HEPA-filter (E10 standaard, H13 optioneel) in één unit die tegelijkertijd ventileert. Dat is het verschil met een losse luchtreiniger: niet alleen schoon, maar ook vers.

Meer weten over de filters in het AERIS-systeem? Bekijk de productinformatie of neem contact op voor advies op maat.

Het bericht Wat is HEPA-filtratie? Filterklassen uitgelegd van F7 tot H14 verscheen eerst op AERIS Luchtzuivering.

Niet helemaal. Want terwijl die luchtreiniger de lucht in je kamer filtert, gebeurt er iets anders. De CO₂-concentratie loopt op. Het vochtgehalte stijgt. De zuurstof daalt. Je ramen zijn dicht, want als je ze open zet, komt de vervuiling weer binnen. Het apparaat zuivert, maar het ververst niet.

Hier zit het fundamentele verschil tussen een luchtreiniger en een luchtzuiveringssysteem. En dat verschil bepaalt of je binnenlucht echt gezond is, of alleen schoon lijkt.

Wat is een luchtreiniger?

Een luchtreiniger is een los apparaat dat je in een ruimte plaatst. Het zuigt de binnenlucht aan, haalt die door een of meerdere filters (vaak HEPA, soms actief kool), en blaast de gefilterde lucht weer de kamer in. Dit heet recirculatie: dezelfde lucht wordt rondgepompt en telkens opnieuw gefilterd.

Dat werkt. Fijnstof, pollen, huisstofmijt en andere zwevende deeltjes worden effectief uit de lucht gehaald. Bij goede HEPA-modellen tot 99,95% van de deeltjes.

Maar een luchtreiniger doet iets niet. Hij voert geen verse buitenlucht aan. Hij voert geen CO₂ af. Hij ventileert niet.

Het Longfonds is hier helder over: een luchtreiniger haalt stofdeeltjes uit de lucht, maar voorkomt niet dat gebruikte lucht zich ophoopt. CO₂, verbrandingsgassen van het koken, vocht van de douche of de was, die blijven in de ruimte hangen. De enige manier om die af te voeren is ventileren.

Wat is een luchtzuiveringssysteem?

Een luchtzuiveringssysteem werkt fundamenteel anders. Het filtert de lucht niet ín de ruimte, maar vóórdat die de ruimte bereikt. Het zuigt buitenlucht aan, haalt die door professionele filters (voorfilter, HEPA-filter, en eventueel actief kool) en blaast de schone, verse lucht het gebouw in.

Het resultaat: je krijgt ventilatie én filtratie tegelijk. Verse lucht met voldoende zuurstof, vrij van fijnstof, pollen, houtrook en andere vervuiling. CO₂ en vocht worden afgevoerd doordat de schone lucht de oude, gebruikte lucht verdringt.

De AERIS FFU is zo’n systeem. De unit combineert een F7-voorfilter met een HEPA-filter en een eigen ventilator. Hij kan standalone werken als ventilatiesysteem, maar ook worden aangesloten op een bestaand WTW-balansventilatiesysteem. Waar nodig wordt de AERIS Carbbox toegevoegd — een filterunit met 20 kg actieve kool die gassen, geuren en houtrook neutraliseert.

Vijf cruciale verschillen

1. Ventilatie Een luchtreiniger ventileert niet. Een luchtzuiveringssysteem wel. Het RIVM adviseert 24 uur per dag te ventileren. Zonder ventilatie loopt de CO₂-concentratie in een slaapkamer binnen enkele uren op tot boven de 1.200 ppm: de grens die de Gezondheidsraad als bovengrens voor een gezond binnenklimaat hanteert. In bijna de helft van de Nederlandse slaapkamers wordt die waarde structureel overschreden.

2. Bron van de lucht Een luchtreiniger filtert binnenlucht. Een luchtzuiveringssysteem filtert buitenlucht. Dat klinkt als een detail, maar het verschil is groot. De vervuiling die je wilt tegenhouden, zoals fijnstof, houtrook en pollen, komt van buiten. Door die lucht te filteren vóór binnenkomst, voorkom je dat vervuiling je woning bereikt. Met een luchtreiniger is de vervuiling al binnen voordat het apparaat eraan te pas komt.

3. CO₂ en vocht Een luchtreiniger heeft geen effect op CO₂ of vocht. In een goed geïsoleerde woning met de ramen dicht kan de CO₂-concentratie oplopen tot 2.000 ppm of meer. Dat leidt tot hoofdpijn, vermoeidheid en concentratieverlies. Een luchtzuiveringssysteem voert continu verse lucht aan, waardoor CO₂ en vocht automatisch worden afgevoerd.

4. Filtereffectiviteit bij buitenvervuiling Als je last hebt van houtrook of fijnstof van een drukke weg, moet je ventileren… maar dat is het moment waarop de vervuiling binnenkomt. Een luchtreiniger lost dit dilemma niet op. Ramen dicht? Dan geen ventilatie. Ramen open? Dan komt de vervuiling binnen. Een luchtzuiveringssysteem doorbreekt dit dilemma: het haalt verse lucht naar binnen en filtert de vervuiling eruit. Ramen en roosters kunnen dicht blijven.

5. Compleetheid van de oplossing Een luchtreiniger is een aanvulling op ventilatie. Het RIVM, het Longfonds en Ruimte-OK zijn hier eenduidig over: recirculatie is geen vervanging voor luchtverversing. Een luchtzuiveringssysteem ís de ventilatie, mét ingebouwde zuivering. Dit is de complete oplossing.

Wanneer is een luchtreiniger voldoende?

Een luchtreiniger is niet per definitie een slecht product. In bepaalde situaties is het precies genoeg. Je hebt al een goed werkend ventilatiesysteem en wilt in één ruimte extra filteren, bijvoorbeeld een slaapkamer bij hooikoorts. Of je woont in een gebied met weinig buitenluchtvervuiling en hebt geen houtrookoverlast. Of je zoekt een snelle, tijdelijke maatregel zonder installatiewerk.

In die gevallen doet een luchtreiniger wat hij moet doen. Maar zodra de vervuiling van buiten komt, denk aan houtrook, verkeersfijnstof en landbouwemissies, of je huis structureel te weinig ventilatie heeft, schiet een luchtreiniger tekort.

Wanneer heb je een luchtzuiveringssysteem nodig?

Een luchtzuiveringssysteem is de juiste keuze in deze situaties: je hebt last van houtrook of stank van buren met een houtkachel. Je woont nabij een drukke weg of industriegebied. Je huis heeft onvoldoende mechanische ventilatie. Je hebt een WTW-systeem dat vervuilde buitenlucht naar binnen trekt. Je werkt in een kantoor, praktijk of school waar luchtkwaliteit cruciaal is. Of gezinsleden hebben last van allergieën, astma of luchtwegklachten.

In al deze gevallen is het probleem niet de lucht in je kamer. Het probleem is de lucht die je kamer binnenkomt.

Wil je weten welke oplossing bij jouw situatie past? Neem contact op voor vrijblijvend advies, of bekijk de productinformatie voor technische details.

Het bericht Luchtreiniger vs luchtzuiveringssysteem: het verschil dat je gezondheid bepaalt verscheen eerst op AERIS Luchtzuivering.

Het bericht Moderne woningen hebben goede WTW-ventilatiesystemen, maar wat haal je eigenlijk naar binnen? verscheen eerst op AERIS Luchtzuivering.

Het bericht Woon of werk jij in de buurt van veehouderij? verscheen eerst op AERIS Luchtzuivering.

Het bericht Wonen in de buurt van landbouwgrond verscheen eerst op AERIS Luchtzuivering.

Onenigheid tussen de buren

Het stoken van hout kan leiden tot zeer vervelende situaties tussen buren. De één probeert energiekosten te drukken en de ander krijgt gezondheidsklachten als gevolg van de houtrook die door ventileren de woning binnenkomt. Niet ventileren is geen reële optie, maar rook je woning in laten komen is minstens zo vervelend en bovendien erg ongezond.

Het aantal mensen dat contact opneemt met AERIS Luchtzuivering stijgt hard. “Velen zijn de wanhoop nabij. Ze komen er simpelweg niet uit met hun buren en ook de overheid kan ze niet helpen. Zij zoeken snel een oplossing en nemen het heft in eigen handen. Zeker in woningen met balansventilatie (WTW) is de oplossing zeer eenvoudig. Maar ook in woningen waar geventileerd wordt door roosters, zijn er mogelijkheden.” zegt de oprichter van AERIS Luchtzuivering.

Veelgenoemde klachten

Vaak wordt er gediscussieerd over “goed of slecht stoken” en “schoon of vies hout”, maar in alle gevallen is het probleem van de houtrook in meer of mindere mate hetzelfde en tweeledig. 

Op de eerste plaats de stankoverlast. Waar sommige de houtrook lekker vinden ruiken, ervaren andere deze penetrante lucht als zeer hinderlijk.

Daarnaast is er het fijnstof dat wordt veroorzaakt door de slechte verbranding van hout (op school leerden we al dat de goede verbranding een blauwe vlam heeft en de slechte verbranding een gele vlam). Deze fijnstof veroorzaakt gezondheidsschade op de langere termijn.     

De meest genoemde gezondheidsklachten op de korte termijn zijn tranende ogen, vermoeidheid, hoofdpijn, brandende luchtwegen en benauwdheid. 

Bovengenoemde problemen zijn het grootst bij weinig wind uit de “verkeerde” richting. De rook uit de schoorsteen wordt dan nauwelijks verdund. Je kunt dan simpelweg niet ventileren en zelfs de geur buiten houden is dan moeilijk. Als deze (dikke) rook via de wind je huis bereikt en vervolgens via de roosters of via het ventilatiesysteem je woning binnenkomt, is de overlast enorm. 

Dé oplossing

Als we denken in de richting van oplossingen dan zullen de houtrook geuren moeten worden afgevangen met actieve kool en het fijnstof met een HEPA filter. AERIS Luchtzuivering heeft hiervoor twee filterunits ontwikkeld.

1. De AERIS Carbbox is een filterbox met daarin 20 kg actieve kool. Alle ventilatielucht stroomt langs deze actieve kool waardoor actieve gassen en geuren zich hieraan zullen binden. 
2. De AERIS FFU (Fan Filter Unit) is een filterbox met daarin een voorfilter, ventilator en HEPA filter. Het voorfilter is meerdere klassen hoger dan de gangbare filters in WTW systemen, maar het HEPA filter maakt echt het verschil. Dit filter vindt zijn oorsprong in de ontwikkeling van nucleaire wapens waarbij men zich wilde beschermen tegen nucleair verontreinigde deeltjes. Het filtert namelijk zeer kleine deeltjes tot wel 0,1 micron. 

Heb jij last van de rooklucht en wil je zo snel mogelijk de luchtkwaliteit binnen verbeteren? In de nieuwe webshop van AERIS Luchtzuivering kun je zelf een luchtzuiveringssysteem aanschaffen. Heb je vragen over één van deze filterboxen? Neem vrijblijvend contact op. Samen kijken we naar de meest geschikte oplossing voor jou.

Het bericht Ventileren zonder houtrookoverlast van de buren? Dat kan! verscheen eerst op AERIS Luchtzuivering.