Wat is HEPA-filtratie? Filterklassen uitgelegd van F7 tot H14

HEPA. Je ziet het overal. Op luchtreinigers, stofzuigers, ventilatiesystemen. Het klinkt als een keurmerk. Alsof alles met “HEPA” erop automatisch goed is.

Maar HEPA is geen keurmerk. Het is een filterklasse. En tussen de laagste en de hoogste HEPA-klasse zit een verschil van factor 1.000 in filterprestatie. Dat verschil bepaalt of je filter fijnstof, houtrook en ziekteverwekkers tegenhoudt, of alleen grof stof.

Dit artikel legt uit wat HEPA werkelijk betekent, welke filterklassen er zijn, en welke klasse jij nodig hebt.

Wat betekent HEPA?

HEPA staat voor High Efficiency Particulate Air. Het is een classificatie voor luchtfilters die volgens de Europese norm EN 1822 worden getest en ingedeeld. Die norm meet hoe effectief een filter deeltjes opvangt bij de meest doordringende deeltjesgrootte, het zogenaamde MPPS (Most Penetrating Particle Size), meestal rond 0,3 micrometer.

Belangrijk om te weten: technisch gezien is een filter pas een HEPA-filter vanaf klasse H13. Alles daaronder, E10, E11, E12, valt onder EPA (Efficient Particulate Air). Het zijn goede filters, maar het zijn geen absoluutfilters.

De filterklassen op een rij

Hier zijn de filterklassen die relevant zijn voor luchtzuivering in woningen en gebouwen, van grof naar fijn:

F7 | Fijnstoffilter (voorfilter) Filtert circa 80-90% van de deeltjes groter dan 1 micrometer. Vangt grof stof, pollen en grotere fijnstofdeeltjes. Dit is het standaardfilter in de meeste WTW-systemen. Goed als basis, maar onvoldoende voor ultrafijnstof, houtrook of ziekteverwekkers.

E10 | EPA-filter (85% bij MPPS) Filtert 85% van de deeltjes bij de meest doordringende deeltjesgrootte. Aanzienlijk beter dan F7, met veel minder luchtweerstand dan H13. Dit maakt E10 ideaal voor woningen: het filtert het overgrote deel van het fijnstof terwijl de ventilator minder hard hoeft te werken, wat energie bespaart en geluid vermindert. De AERIS FFU wordt standaard geleverd met een E10-filter.

E11 | EPA-filter (95% bij MPPS) Filtert 95% van de deeltjes. Een tussenstap die in de praktijk weinig wordt toegepast in woningen.

E12 | EPA-filter (99,5% bij MPPS) Filtert 99,5% van de deeltjes. Zit dicht tegen HEPA aan, maar wordt nog steeds als EPA geclassificeerd.

H13 | HEPA-filter (99,95% bij MPPS) Hier begint HEPA. Het H13-filter vangt 99,95% van alle deeltjes op, inclusief de allerkleinste. Dit is het type filter dat wordt gebruikt in operatiekamers. Elk H13-filter wordt individueel getest in de fabriek en geleverd met een uniek testcertificaat. De AERIS FFU biedt H13 als optie voor situaties waar maximale filtratie vereist is.

H14 | HEPA-filter (99,995% bij MPPS) Het zwaarste HEPA-filter. Tien keer effectiever dan H13. Wordt toegepast in cleanrooms, farmaceutische productie en nucleaire installaties. Voor woningen is H14 meestal overkill: de luchtweerstand is hoog, waardoor meer ventilatorvermogen nodig is, en het verschil in gezondheidswinst ten opzichte van H13 is in een woonsituatie verwaarloosbaar.

Waarom “HEPA” niet altijd HEPA is

De luchtreinigermarkt heeft een labelprobleem. Veel fabrikanten gebruiken termen als “HEPA-type”, “HEPA-style” of “True HEPA” zonder duidelijk te maken welke filterklasse ze bedoelen. In de praktijk blijkt een “HEPA-type” filter vaak een E11 (95%) of E12 (99,5%) te zijn. Dat klinkt dichtbij, maar het verschil is groot.

Een E11-filter laat vijf keer zoveel deeltjes door als een H13-filter. Een “99% HEPA-filter” laat 33 keer zoveel deeltjes door als een echt H13-filter. Het verschil zit in de staart van de percentages en in de kleinste, meest schadelijke deeltjes.

Let bij aanschaf altijd op de EN 1822-classificatie: E10, E11, E12, H13 of H14. Als die classificatie ontbreekt, weet je niet wat je koopt.

Welk filter past bij jouw situatie?

De keuze hangt af van je omgeving en je behoeften:

F7 (standaard WTW-filter) is voldoende als je in een schone, landelijke omgeving woont zonder houtrookoverlast en geen specifieke gezondheidsklachten hebt. Het is het minimale filterniveau voor fatsoenlijke ventilatie.

E10 is de ideale keuze voor de meeste woonsituaties. Het biedt sterke fijnstoffiltratie bij lage luchtweerstand, wat betekent dat je ventilator stil en energiezuinig draait. Als je last hebt van fijnstof door verkeer, lichte houtrookoverlast, of allergieën, is E10 de verstandige keuze.

H13 is nodig in situaties waar maximale filtratie vereist is: ernstige houtrookoverlast, wonen direct naast een drukke weg of industrieterrein, medische praktijken, of bij bewoners met ernstige luchtwegaandoeningen.

H14 is voor cleanrooms en industriële toepassingen. In woningen is het zelden nodig of zinvol.

Waarom een filter alleen niet genoeg is

Een veelgemaakte fout: mensen kopen een luchtreiniger met H13-filter en denken dat het probleem is opgelost. Maar het filter is slechts de helft van het verhaal.

Een filter vangt deeltjes op. Maar als dat filter in een luchtreiniger zit die alleen de binnenlucht recirculeert, los je het ventilatieprobleem niet op. CO₂ stapelt zich op. Vocht blijft hangen. De lucht is gefilterd maar niet vers.

De combinatie van een goed filter én ventilatie is waar het om draait. De AERIS FFU combineert een F7-voorfilter met een HEPA-filter (E10 standaard, H13 optioneel) in één unit die tegelijkertijd ventileert. Dat is het verschil met een losse luchtreiniger: niet alleen schoon, maar ook vers.

Meer weten over de filters in het AERIS-systeem? Bekijk de productinformatie of neem contact op voor advies op maat.